W dniach 19.04.-24.04.2026 r. uczestniczyłam z wizytą studyjną na temat „Alternatywne formy edukacji w Albanii - w poszukiwaniu koncepcji pedagogicznej Freineta i Montessori”. Szkolnictwo alternatywne w Albanii istnieje, jednak nie jest tak rozpowszechnione jak w wielu krajach Europy Zachodniej. International Montessori School of Albania w Tiranie to pierwsza szkoła Montessori w tym kraju (od 2007 r.).
Oferuje edukację opartą na metodzie Montessori, czyli naukę przez samodzielność, eksplorację i indywidualne tempo rozwoju. Placówka wyposażona w najnowocześniejsze pomoce naukowe, basen, ogród oraz plac zabaw, nauka odbywa się wyłącznie w języku angielskim.
Drugiego dnia odbyło się spotkanie z nauczycielami, dziećmi oraz organem prowadzącym w Szkoła 9–12-letnia „Pavarësia” (Durrës). Szkoła „Pavarësia” w Durrës to prywatna placówka edukacyjna obejmująca poziom szkoły podstawowej i średniej (9- i 12-letniej), znana z nacisku na nowoczesną edukację i rozwój współczesnych umiejętności uczniów. Szkoła „Pavarësia” to miejsce, gdzie edukacja spotyka się z pasją i nowoczesnym podejściem do nauki co w Albanii jest rzadkością.
Najpiękniejszym doświadczeniem było spotkanie z całą społecznością Shkolla 9‑vjeçare “Rilindja” – publiczna szkoła podstawowa (tzw. „9-letnia”) w mieście Kavajë. Placówka powstała w 1908 roku. Szkoła bierze udział w projektach edukacyjnych np. zajęcia w laboratoriach „SmartLab”, nauka poprzez praktykę i technologie. W 2024 roku została zwycięzcą ogólnokrajowego konkursu języka albańskiego, organizowanego przez Ministerstwo Edukacji. Podczas wizyty miałam okazję zobaczyć jak dzieci albańskie obchodzą Dzień Ziemi. Zaprezentowali pokaz mody ekologicznej, tańce regionalne , a na zakończenie pokazu zatańczyły krakowiaka, co było bardzo wzruszającym momentem. Zaskoczyło mnie również, jak uczniowie płynnie rozmawiają w języku angielskim Wizyta w tej szkole to piękna lekcja otwartości na drugiego człowieka, która przejawia się w szacunku i wrażliwości na różnorodność.
Oprócz zwiedzania placówek edukacyjnych, miałam możliwość eksplorowania Albanii. Bogata historia i kultura - miasta, które odwiedziłam takie jak Tirana, Durrës, Kabaja, Berat (zwane „miastem tysiąca okien”) i Kruja. Niesamowita gościnność - Albańczycy słyną z zasady „besa” — to coś więcej niż gościnność, to głęboko zakorzenione poczucie honoru i troski o gościa. Ten wyjazd pozostanie na długo w mojej pamięci.
Marta Ostrowska - Gdak - nauczyciel bibliotekarz